“Jangan cuba memperluas AI; cuba perluas keputusan anda dahulu dan pilih keputusan yang berisiko tinggi itu. AI memberi anda satu hadiah dan satu pilihan. Hadiahnya ialah masa, dan pilihannya ialah: apa yang akan kita lakukan dengannya?” Saya merasakan kata-kata Shail Khiyara menetapkan nada bagi perbincangan panel kami di Gulfood 2026 bertajuk “Break-Through Technologies and AI-Powered Automations: Strategic Value Creators for an Intelligent Food System.” Kata-katanya terus terngiang lama selepas dia berucap.
Duduk bersama Shail Khiyara, Ketua Pegawai Eksekutif Swarm, Marc Oshima, Ketua Pegawai Eksekutif Oshima Good Food dan Dr. Grace S. Thomson, Pengarah AI Policy Clinics di Center for AI & Digital Policy (CAIDP), saya mendapati diri saya bukan sekadar menyumbang kepada panel, tetapi giat belajar daripada tiga perspektif yang sangat berbeza namun mendalam tentang bagaimana AI sedang mengubah sistem makanan. Perbualannya rancak tetapi berpijak di bumi nyata, bergerak daripada idea besar kepada realiti praktikal yang perlu dihadapi perniagaan makanan, penggubal dasar dan ahli teknologi hari ini.
Seawal perbincangan, tiga soalan teras muncul dan menjadi paksi perbualan kami:
- ·Bagaimana kita memastikan AI dalam sistem makanan mencipta nilai sebenar, bukan sekadar lebih banyak data dan papan pemuka?
- ·Bagaimanakah rupa AI yang "bertanggungjawab" atau "boleh dipercayai" dalam pertanian dan rantaian bekalan makanan?
- Bagaimana kita boleh bergerak daripada projek perintis dan bukti konsep kepada transformasi berskala di peringkat sistem tanpa melupakan petani, pengguna dan pengawal selia?
Bagi soalan pertama, iaitu mencipta nilai sebenar, pendekatan Shail yang berpaksikan keputusan, bukan teknologi, menjadi semacam bintang penunjuk arah. Dia berhujah bahawa jika kita bermula dengan keputusan paling berisiko tinggi dalam rantaian nilai, seperti perancangan permintaan, risiko perolehan atau campur tangan keselamatan makanan, AI cepat berhenti menjadi kata kunci dan menjadi cara berdisiplin untuk memperbaik hasil. Marc mengukuhkannya dengan sudut pandang kualiti tanaman, mengingatkan kami bahawa AI tidak sepatutnya sekadar mengoptimumkan pengeluaran, tetapi juga membantu menyampaikan makanan yang lebih sihat dan mampu milik kepada lebih ramai orang dengan lebih konsisten. Dari sudut pandang saya di T57, di sinilah dagangan pintar, isyarat harga dan keterlihatan masa nyata terhadap bekalan dan permintaan boleh bergabung dengan AI untuk menangani ketidaktentuan dalam pasaran makanan.
Soalan kedua, iaitu bagaimana rupa AI bertanggungjawab dalam amalan, membawa masuk kepakaran Dr. Grace Thomson yang tidak ternilai. Dia menegaskan bahawa dalam sistem makanan, AI tidak beroperasi dalam vakum; ia beroperasi dalam rangka kerja kawal selia sedia ada, peraturan perdagangan rentas sempadan dan jangkaan awam tentang keselamatan, privasi dan keadilan. Saya rasa maksudnya ialah pematuhan bukan siling; ia lantai. Saya bersetuju dengan pandangannya bahawa apa yang kita perlukan ialah “heliks tiga serangkai, iaitu kerjasama antara kerajaan, perusahaan serta universiti penyelidikan dan pembangunan”, untuk membawa inovasi terobosan yang boleh dipercayai ke pasaran. Kami meneroka bagaimana ini diterjemahkan kepada model risiko yang boleh dijelaskan, amalan data yang telus dan struktur tadbir urus yang merangkumi pelbagai pihak berkepentingan, daripada petani hingga pembela pengguna.
Soalan ketiga, iaitu bagaimana untuk benar-benar memperluas, ialah titik pertemuan kesemua dunia kami. Kami bercakap tentang corak yang biasa dalam bidang ini: projek perintis yang menghasilkan slaid pembentangan, bukan perubahan sistem. Kami bersetuju bahawa perluasan memerlukan tiga syarat dipenuhi serentak: pemilikan perniagaan yang jelas terhadap sesuatu keputusan khusus, infrastruktur data yang kukuh dan saling boleh kendali, serta rangka kerja tadbir urus yang boleh berkembang seiring perubahan model dan pasaran. Saya berkongsi bagaimana, dalam kerja kami sendiri, kami melihat titik perubahan sebenar apabila AI diterapkan ke dalam aliran kerja pedagang, petani dan pasukan logistik, sehingga algoritma itu hilang di latar belakang dan keputusan yang lebih baik menjadi kebiasaan baharu, tanpa mengira sejauh mana pengguna biasa dengan AI.
Apa yang menjadikan sesi ini sangat bermakna bagi saya ialah betapa perspektifnya saling melengkapi: kecenderungan seorang pengasas-pembina untuk bertindak, komitmen seorang usahawan makanan terhadap pemakanan dan akses, desakan seorang pakar dasar terhadap hak dan perlindungan, serta tumpuan saya sendiri pada infrastruktur pasaran dan aliran data. Daripada bersaing, sudut pandang ini bertemu dalam satu kefahaman bersama bahawa AI ialah alat, bukan matlamat; janji sebenarnya terletak pada menyelaraskan keputusan yang lebih baik di sepanjang rantaian nilai makanan.
Semua ini diperkuat oleh suasana acara itu sendiri. Gulfood 2026 jelas telah meningkatkan tahap dalam cara ia menyusun perbincangan tentang teknologi, kemampanan dan perdagangan dalam sektor makanan. Profesionalisme pasukan penganjur dan kepelbagaian pihak berkepentingan di dalam dewan mewujudkan persekitaran di mana kami boleh bercita-cita tinggi dan berterus terang. Sebaik melangkah keluar dari sesi itu, saya bukan sahaja bersemangat, malah merasa lebih bertanggungjawab, untuk menggunakan "hadiah masa" yang ditawarkan AI bagi membina sistem makanan yang lebih pintar, adil dan berdaya tahan untuk semua.
____
Afzal Hussain Mohammed Nakheeb merupakan ahli panel penceramah bagi sesi “Break-Through Technologies and AI-Powered Automations: Strategic Value Creators for an Intelligent Food System” di Gulfood 2026 pada 26 Januari 2026.