Lima Kuasa yang Mencorak Semula Pertanian Malaysia: Tinjauan 2026 untuk Penggubal Dasar

Sektor pertanian Malaysia memasuki 2026 di bawah tekanan serentak daripada cita-cita sekuriti makanan, risiko iklim dan piawaian kemampanan yang semakin ketat dalam perdagangan pertanian global. Cabaran ini, daripada jurang sara diri beras dan ketidaktentuan hasil akibat iklim hingga keperluan pematuhan Peraturan Penebangan Hutan EU (EUDR) dan desakan transformasi digital, menuntut penyelesaian bersepadu berasaskan teknologi yang tidak mampu ditangani secukupnya oleh mana-mana platform tradisional. T57 berada pada kedudukan unik untuk menyahut cabaran ini, dengan menawarkan satu-satunya rangkaian alat menyeluruh yang selari sepenuhnya dengan landskap pertanian Malaysia yang sedang terbentuk pada 2026. Pilihan dasar dan teknologi yang dibuat sekarang akan menentukan sama ada negara dapat beralih daripada kebergantungan import dan pendedahan kepada komoditi ke arah rantaian bekalan agraria yang bernilai lebih tinggi, berdaya tahan dan boleh dikesan. Mujurlah, platform seperti T57 menyediakan infrastruktur untuk memungkinkan peralihan tersebut.

Bagaimana DAN 2.0 dan Belanjawan 2026 menetapkan semula keutamaan sekuriti makanan?

Dasar Agromakanan Negara 2021–2030 (DAN 2.0) kekal sebagai tunjang utama strategi agromakanan Malaysia hingga 2030. Kata pengantar Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim jelas: dasar ini menyokong aspirasi dan hala tuju masa depan sektor agromakanan negara supaya lebih mampan, berdaya tahan dan dipacu teknologi tinggi, serta bertujuan memacu pertumbuhan ekonomi dan meningkatkan kesejahteraan rakyat sambil mengutamakan sekuriti makanan dan pemakanan negara.

DAN 2.0 menetapkan sasaran sara diri yang bercita-cita tinggi bagi 2030, termasuk beras pada 80%, sayur-sayuran pada 79%, buah-buahan pada 83% dan ikan pada 98%. Ia juga menyasarkan tahap sara diri daging, telur dan susu masing-masing pada 140%, 123% dan 100% menjelang 2030, di samping memulihkan imbangan dagangan makanan dan mengurangkan kehilangan makanan. Sasaran ini sedang dilaksanakan melalui program bagi padi dan beras, buah-buahan dan sayur-sayuran, ternakan, perikanan dan akuakultur untuk memajukan pertanian pintar serta membina rantaian nilai yang tangkas, berdaya tahan dan bernilai tambah tinggi.

Belanjawan 2026 menandakan peningkatan ketara dalam sokongan fiskal. Kerajaan akan memperuntukkan RM2.62 bilion untuk subsidi pertanian pada 2026, jumlah yang disifatkan sebagai peruntukan seumpamanya yang terbesar dalam sejarah Malaysia. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim turut menyatakan bahawa setiap pesawah akan menerima kira-kira RM4,300 sehektar dalam bentuk bantuan bermusim, meningkat daripada RM3,790 sebelum ini, dengan dana disalurkan kepada penanaman padi, baja, benih dan insentif pengeluaran padi. Bagi 2026, gabungan dasar struktur dan subsidi pada paras rekod ini dijangka memacu pelaburan dalam produktiviti, pengurusan risiko dan kapasiti logistik makanan dalam rantaian bekalan pertanian, khususnya bagi makanan ruji strategik seperti beras dan jagung.

Bolehkah Malaysia menutup jurang beras dalam masa terdekat?

Beras kekal sebagai ujian utama cita-cita sekuriti makanan Malaysia. Kerajaan secara rasmi telah menetapkan sasaran kadar sara diri (SSR) beras negara sebanyak 80% menjelang 2030, menurut Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Chan Foong Hin, yang turut menyatakan bahawa kementerian akan melaksanakan pelan penanaman padi dua tahun dengan lima musim bagi memastikan sasaran dapat dicapai.

Bagi 2026, trajektori yang lebih mungkin ialah kemajuan sederhana, bukan lonjakan mendadak ke arah sekuriti makanan sepenuhnya. Peningkatan produktiviti melalui benih diperakui, mekanisasi dan perkhidmatan pengembangan yang lebih baik sepatutnya menyokong peningkatan beransur-ansur dalam hasil padi dan imbangan bijirin borong. Namun, permintaan bandar yang lebih tinggi dan kejutan berkaitan iklim akan terus mengikat Malaysia kepada perdagangan komoditi agri serantau bagi beras, gandum dan bijirin makanan ternakan. Oleh itu, jaminan dagangan akan bergantung pada strategi dwi: penambahbaikan domestik yang berdisiplin dan sumber import yang pelbagai dalam perdagangan pertanian.

Bagaimana risiko dan adaptasi iklim akan membentuk pelaburan dan sokongan?

Perubahan iklim kini menjadi kekangan struktur bagi pertanian Malaysia. Kajian menunjukkan bahawa kenaikan suhu sebanyak 1–2 darjah Celsius sahaja boleh mengurangkan hasil padi antara 4.6–10%, dengan ketidaktentuan bekalan air dan risiko banjir terus menambah ketidakstabilan pengeluaran. Satu kajian tentang kesan perubahan iklim menegaskan bahawa "suhu yang meningkat dan perubahan corak taburan hujan telah membawa kepada banjir dan kemarau, terutamanya menjejaskan kawasan pertanian termasuk sawah padi", dan bahawa keadaan ini "menjadi cabaran kepada matlamat Malaysia untuk mengekalkan sara diri beras melebihi 65%."

Tindak balas kerajaan tertumpu pada tebatan banjir, pengairan dan amalan pintar iklim. Malaysia sedang meningkatkan keberkesanan tebatan banjir dan mengarusperdanakan adaptasi perubahan iklim melalui pelaburan melebihi RM20 bilion dalam 103 projek tebatan banjir di seluruh negara serta sistem amaran awal berasaskan AI (Rancangan Malaysia Ketiga Belas).

Pada 2026, kejadian cuaca ekstrem yang lebih kerap akan meletakkan adaptasi iklim di tengah-tengah reka bentuk sokongan pertanian. Ini berkemungkinan diterjemahkan kepada skim insurans yang diperluas, perbelanjaan infrastruktur bersasar di kawasan jelapang padi yang terdedah, dan integrasi pertimbangan risiko iklim yang lebih kukuh ke dalam program kredit, subsidi dan pertanian pintar. Bagi petani, ganjarannya berpotensi berupa pendapatan yang kurang tidak menentu dan daya tahan yang lebih tinggi dalam rantaian bekalan pertanian tempatan, walaupun kejayaannya bergantung pada penyelarasan institusi yang berkesan dan penerimaan di peringkat ladang.

Adakah pematuhan MSPO dan EUDR akan mengubah kedudukan minyak sawit dan komoditi lain?

Minyak sawit akan kekal sebagai tulang belakang perdagangan pertanian dan profil perdagangan komoditi agri Malaysia pada 2026, tetapi di bawah penelitian kemampanan yang jauh lebih ketat. EUDR, yang berkuat kuasa pada 30 Disember 2025, hanya akan menerima produk minyak sawit, getah dan kayu kayan Malaysia jika setiap penghantaran "terbukti bebas penebangan hutan dan dihasilkan dengan pematuhan penuh kepada undang-undang Malaysia, termasuk hak milik tanah, piawaian buruh, permit alam sekitar, cukai dan hak tanah orang asal."

Pada September 2025, EU secara rasmi mengiktiraf pensijilan Minyak Sawit Mampan Malaysia (MSPO) sebagai piawaian yang berwibawa untuk memudahkan pematuhan EUDR. Badan pensijilan Malaysia menyatakan bahawa sistem penjejakan digital MSPO "membolehkan keterlihatan penuh rantaian bekalan dan mengukuhkan kepercayaan dalam kalangan pihak berkepentingan global", manakala Menteri Perladangan dan Komoditi Johari Abdul Ghani menegaskan bahawa pengiktirafan ini "mengesahkan kepimpinan Malaysia dalam minyak sawit mampan dan memastikan lebih setengah juta pekebun kecil terangkum sepenuhnya dalam agenda kemampanan." Satu analisis industri seterusnya mencatatkan bahawa di bawah MSPO, 96% pengeluaran negara diaudit secara bebas bagi memastikan tiada penebangan hutan, tiada tanah gambut dan kebolehkesanan penuh, iaitu keperluan yang dituntut oleh EUDR sendiri, dan bahawa kumpulan kerja bersama dengan EU sedang memetakan kebolehkesanan digital terus dari ladang hingga ke pelabuhan Eropah.

Implikasinya bagi 2026 jelas: kebolehkesanan rantaian bekalan akan beralih daripada pembeza pematuhan kepada jangkaan asas bagi eksport minyak sawit Malaysia dan, semakin lama, bagi getah, kayu kayan dan komoditi agro lain. Platform blockchain dan kebolehkesanan digital dijangka semakin mendapat tempat, mengukuhkan jaminan dagangan dalam perdagangan pertanian, tetapi turut meningkatkan kos integrasi dan cabaran tadbir urus data, terutamanya bagi pekebun kecil yang membekal kepada rantaian bekalan pertanian yang kompleks.

Sepantas manakah pertanian digital dan robotik akan berkembang di ladang Malaysia?

Seni bina dasar Malaysia secara jelas menyokong peralihan ke arah pertanian pintar berasaskan teknologi. DAN 2.0 membayangkan sektor agromakanan yang mampan, berdaya tahan dan berasaskan teknologi, dengan hujah bahawa teknologi akan membolehkan petani mengawal perosak dan penyakit dengan lebih baik, menjadikan pengeluaran lebih boleh diramal dan cekap. Teras dasarnya termasuk memacu pendigitalan hujung ke hujung dan membangunkan bakat yang mampu menerima pakai pertanian tepat, platform data dan automasi.

Ulasan terkini Bank Dunia menekankan kepentingannya: teknologi pertanian digital seperti pertanian tepat, platform e-dagang, sistem kebolehkesanan dan blockchain untuk ketelusan rantaian bekalan amat penting bagi meningkatkan produktiviti, mengurangkan pembaziran input serta mengukuhkan keselamatan dan kualiti makanan. Perkembangan selari dalam robotik dan pertanian persekitaran terkawal juga mula muncul. Agroz Inc., contohnya, telah mengumumkan penggunaan "ladang menegak CEA (Pertanian Persekitaran Terkawal) dipertingkat AI" dan Agroz Copilot for Farmers untuk menanam strawberi Jepun di Malaysia, dengan rancangan mengedarkannya di dalam negara serta ke Asia Tenggara dan Teluk pada 2026.

Pada 2026, kesan gabungan trend ini dijangka berupa penyebaran pantas alat digital, iaitu penderia IoT, platform khidmat nasihat elektronik, pasaran elektronik dan sistem kebolehkesanan, merentas rantaian nilai terpilih. Namun, penerimaan yang tidak sekata dan kos permulaan yang tinggi mungkin menyebabkan penggunaan teknologi pada awalnya tertumpu di ladang besar dan kluster yang tersusun, sekali gus memerlukan dasar yang disengajakan untuk mengelakkan jurang digital antara pengeluar yang kaya modal dengan pekebun kecil. Alternatifnya ialah menggunakan platform SaaS seperti T57, yang mampu dimiliki walaupun oleh petani, pedagang dan pembeli kecil.

Kuasa baharu dalam pertanian Malaysia: sepintas lalu

Apakah makna peralihan ini bagi petani dan rantaian nilai pada 2026?

Bagi komuniti tani Malaysia, kuasa baharu ini menjanjikan penyelesaian kepada beberapa masalah yang telah lama berakar: pendedahan kepada kejutan iklim, pendapatan yang tidak menentu bagi padi dan makanan ruji lain, kuasa tawar-menawar yang lemah dalam perdagangan pertanian, dan keterlihatan yang terhad tentang di mana dan bagaimana nilai dicipta sepanjang rantaian bekalan pertanian. Di sinilah platform bersepadu T57 memberikan impak yang boleh diukur. Risikan harga masa nyata membolehkan petani dan pedagang mengoptimumkan keputusan masa dan harga dalam perdagangan komoditi agri dan bijirin borong. Token sekuriti makanan dan pilihan pembiayaan inovatif membuka mekanisme alternatif yang mengurangkan kebergantungan pada kredit tradisional sambil menghubungkan petani dengan modal global. Kredit karbon mewujudkan aliran pendapatan baharu bagi amalan pintar iklim, secara langsung menyokong matlamat kemampanan DAN 2.0. Penghantaran pintar mengurangkan geseran logistik dan memastikan jaminan dagangan merentas rantaian bekalan pertanian yang kompleks. Perkhidmatan sewaan teknologi pula mendemokrasikan akses kepada alat pertanian tepat, merapatkan jurang digital antara estet besar dengan pekebun kecil.

Persoalan penentu bagi Malaysia pada 2026 ialah pelaksanaan. Jika rangka kerja dasar dan belanjawan sokongan pada paras rekod dilaksanakan secara berkesan dan berskala, T57 boleh terus memacu pertanian Malaysia ke arah sistem makanan yang lebih berdaya tahan, bernilai lebih tinggi dan ditadbir dengan lebih baik, yang mengukuhkan sekuriti makanan negara dan menambat komuniti tani dalam rantaian bekalan pertanian yang bersedia untuk masa depan.

T57 akan dilancarkan di India, Türkiye, Timur Tengah dan Malaysia tidak lama lagi